ĐẦU TÔI ĐÂU?

ĐẦU TÔI ĐÂU?

Tôi “hành nghề” dạy học (bậc đại học) năm nay là năm thứ 35. Có vô số chuyện có thể nói về nghề nghiệp của mình. Chẳng hạn về thủ pháp dạy học tôi thường chọn lọc những mẩu chuyện phù hợp lồng ghép vào nội dung bài giảng. Mục đích là tăng sự sinh động, tính hấp dẫn, thu hút, tạo hiệu quả cho giờ dạy. Sau đây là một ví dụ cụ thể (xin được chia sẻ với bạn nghề):

Xưa, có viên quan trong một buổi thiết triều, do sơ suất đã “phạm thượng”. Vì thế nhà vua phán quyết sẽ chém đầu ông ngày hôm sau. Ông ta được về gặp vợ con lần cuối. Khi thấy ông rất buồn, vợ con hỏi sự tình mới biết ngày mai ông bị xử trảm.

Sau hồi lâu suy nghĩ, cậu con trai của viên quan đã tìm ra cách cứu bố (nhưng cậu không nói ra điều này). Cậu đề nghị bố mẹ cho mình hôm sau vào cung xin nhà vua cho mình chết thay bố. Mặc dù rất đau lòng, nhưng hai vợ chồng viên quan buộc phải chấp nhận; bởi đây là lựa chọn tối ưu cho gia đình lúc đó.

Hôm sau hai cha con vào cung, lời cầu xin của cậu bé được nhà vua chấp thuận. Song khi đao phủ chuẩn bị chém đầu thì cậu bé xin phép hỏi ông ta một câu: “Ông cho tôi biết, đầu tôi đâu?”. Đao phủ chỉ vào đỉnh đầu cậu bé và nói: “Đầu mày đây”. Cậu bé cãi lại: “Không phải, đó là tóc chứ không phải là đầu của tôi”. Đao phủ lại chỉ vào cổ, tai, gáy, v.v… thì đều bị cậu bé bác đi… Đao phủ lúng túng, sau một hồi không thể xác định được đầu cậu bé; ông ta bẩm báo với nhà vua. Nghe chuyện, vua biết ngay đây là một nhân tài. Vì thế, vua ra lệnh tha bổng và quyết định đưa cậu vào cung để bồi dưỡng, phát triển thành người có ích cho quốc gia…

Thông qua mẩu chuyện trên tôi muốn dùng một hình ảnh trực quan để giải thích về khái niệm “chỉnh thể” khi dạy học. Cái gì được xem là chỉnh thể thì trong nó luôn có nhiều yếu tố, bộ phận cấu thành (và có liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau). Cái đầu là một chỉnh thể, nó được cấu thành từ các bộ phận là tóc, tai, mũi, mắt, cổ, da… Nếu tách riêng những bộ phận này thì sự vật không còn là nó nữa, không có khái niệm “đầu” nữa. Một khái niệm trừu tượng; nhưng nếu ta biết lấy những mẩu chuyện phù hợp để lý giải sẽ giúp người học dễ hiểu hơn nhiều…

Hà Nội, ngày 21-02-2020

Bùi Tâm Văn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.