Chiếc bè của Đức Phật

Trong khi thuyết pháp, Đức Phật hay sử dụng những ẩn dụ. Những ai quan tâm tìm hiểu Đạo Phật đều biết chuyện Ngài mượn ẩn dụ chiếc bè để nói về việc cần thiết phải buông bỏ những khái niệm, lý thuyết khi đã lĩnh hội được thực chất vấn đề cần tìm hiểu.

Có lần Đức Phật giảng thuyết nhân quả cho các môn đệ. Họ thưa với Đức Phật là đã thấy và hiểu rõ điều đó. Đức Phật liền nói với họ: “Hỡi các Tỳ kheo, ngay cả quan niệm ấy, minh bạch và rõ ràng như thế; nhưng nếu các ông quý chuộng, cất giữ và bám chặt vào nó… là các ông đã không hiểu rằng giáo lý chỉ như một chiếc bè, cốt dùng để qua sông chứ không phải là ôm giữ lấy”.

Đức Phật đã giảng cho các môn đệ về ẩn dụ này, Ngài nói: Hỡi các Tỳ kheo, một người đi du lịch đến một khoảng sông rộng. Bờ bên này rất nguy hiểm, còn bờ bên kia thì yên ổn. Không có thuyền, cầu để qua sông. Người ấy bèn tìm các vật liệu tự làm lấy một chiếc bè và qua bờ sông bên kia…

Đức Phật nói với các môn đệ của mình – người ấy nhờ chiếc bè nên qua được sông. Khi đã sang sông, người ấy cho là nhờ chiếc bè nên mình qua được sông, vì thế người ấy quyết định mang chiếc bè theo… Vậy, các ông thử nghĩ xem người ấy làm như thế có đúng không? – Bạch Thế tôn: không!

Vậy người ấy nên làm thế nào với chiếc bè? Sau đó, Đức Phật nói với các Tỳ kheo rằng: Ta đã truyền dạy cho các ông một giáo lý tương tự như chiếc bè. Giáo lý này giúp các ông “qua sông”; nhưng khi đã qua sông mà các ông vẫn mang theo nó, liệu có hợp lý không? Các ông cần phải hiểu – giáo lý giống như chiếc bè, một khi đã qua sông rồi thì chẳng nên mang theo làm gì…

Vậy đó, Đức Phật chỉ muốn nói với các môn đệ của mình qua ẩn dụ trên rằng giáo lý Ngài dạy giống như “chiếc bè”, cốt đưa người “qua sông” để đến với yên vui, thanh tịnh, Niết bàn (Nirvàna). Toàn bộ giáo lý của Ngài đều dẫn con người đến mục đích ấy thôi…

Hà Nội, ngày 23/03/2020

Bùi Tâm Văn

Leave a Reply

Your email address will not be published.